Oluja veka u Subotici

Tog 25. avgusta 1925. godine, u Subotici vlada je zapara a nebo je bilo mutno. Spremalo se još jedno letnje nevreme. Međutim, kada su oko četiri sata popodne nebeski svod zatvorili tamni oblaci, kao da je zavladao sud Božji. Ceo grad i okolinu pogodila je strahovita oluja, kakvu ne beleže stare gradske hronike i kakva se nije ponovila sve do današnjih dana. „Grmi, puca, sjeva, drvlja se lome, krovovi padaju dolje a voda potokom  teče na sve strane” – zapisano je u  “Danici” za 1926. godinu i kaže : “Bojmo se Boga”.

Ante Sekulić u knjizi „Selo na raskrižju putova“ kaže da je šteta koja je nastala bila nenadoknadiva. Stradali su brojni ljudi, životinje i usevi. Porušeni su mnogi objekti u gradu a tri crkve (sv. Roke, sv. Đurđa i crkva u Starom Žedniku) ostale su bez krova.

Crkva u Žedniku nekad i danas

O padu crkvenog tornja u Žedniku, koji nije vraćen do danas, dala je izjavu župnikova sestra Ana Evetović:  “Najednom, digla se silna oluja koja se brzo približavala. Kapelan i ja smo brzo zatvarali prozore i kada smo to završili, gledali smo kroz prozor vani, prema crkvi. U to silni vjetar podigne krov crkvenog tornja u vis, u zraku se prevrne i križem prema dolje padne na zemlju. Zvonik je pao na istočnu stranu od crkve, a križ se zarije u zemlju duboko oko 3 metra”.

O nastaloj šteti svedoči mnoštvo dopisa sačuvanih u arhivi gradskog Senata. Crni 25.08. 1926. upisan je i u hroniku subotičkog fudbalskog kluba Bačka. Tornado je sravnio sa zemljom tribinu na igralištu kraj Somborske kapije. Ovaj dramatični događaj ubrzaće napore da se izgradi nov, veći i moderniji sportski objekat, za koji su se kovali planovi već nekoliko godina.

Kada je pravljena prva tribina 1908. godine, bilo je kao i danas onih koji su smatrali da ima prečih stvari za ovaj grad. Subotički “Neven” piše:

SIGRALIŠTE

Subatica na svom vašarištu iza tzv somborske kapije zigja sgradu za fotball, gdi će se dica loptati. Smišni poslovi !

Kod nas je na pijaci blato bez dnola. To se tiče sirotog i bogatog, gospodara i paora, pa opet ne mož nikom da pane na pamet da bi tribalo pijacu i vašarište kamenovati ili posuti piljkom. – Kod nas su obori velik obrt, donose silnu hasnu Subotici al zato druma nema kroz njih, valja na njemu stradavat. Vinogradi halaški, majšanski, kelebijski zastupaju silno bogatstvo Subatice, ali njima ne dotiče na jedan drum koji bi hiljada i hiljada donosio ciloj našoj općini. Ali na sigralište ima ciglje, ima mista, ima troška. Ili se još nisu subočani usvitovali ni obavistili glede toga, di jim triba tražiti pomoć ?

Oni se laćaju sigre. Kome triba sigra eno na Paliću gotovo sigralište Vermešovo, pa nek se izdovaljaju.

Prva mala tribina na “Somborskoj kapiji”, izgrađena 1909. a srušena 1925. godine

Od svojih početaka, Bačka utakmice igra na istom igralištu. Vremenom, kako se klub razvijao, rasle su potrebe za proširivanjem prostorija i igrališta pa se Bačka 1921. obratila gradskom Senatu sa molbom da joj se ustupi zemljište pored Kalvarije radi izgradnje „modernog igrališta“.

Ponuđeni projekat tribine 1922. godine (gore) i plan iz 1924. (dole) – Istorijski arhiv Subotice (F: 47, 1686  odl 1415, 1925)

U nastojanjima da se dođe do stadiona, snažnu ulogu imao je nezapamćeni orkan koji je pored krovova kuća i crkvenih tornjeva, oborio i Bačkine tribine. Sve je to dovelo do široke akcije prikupljanja novčanih priloga, zatim podizanja zajma među navijačima te uzimanju kredita kod banke. Tako je proslavu jubileja 1926. godine uveličalo otvaranje novog stadiona koji je sačuvan i do današnjih dana. Ovaj objekat sa drvenim tribinama i pokrivenim krovom koji podupiru drveni stubovi, danas predstavlja jedinstveni primer u zemlji. To je spomenik arhitekture sportskih objekata starog stila. Zajedno sa najstarijim klubom u zemlji, on je istorijska baština prvog reda.

 

Lansky

 



KOMENTARI

  1. croat kaže:

    Nedelja ujutro, kao i obicno Lanski nas obraduje nekim lepim clankom. Nisam imao pojma za Zednicku crkvu, mada mi je uvek bio cudan taj toranj,

  2. Dva u jedan kaže:

    Interesuje me da li je stradao i toranj Franjevačke crkve, onaj levo od ulaza, koji je dozidan 1925. godine?

  3. Fra Jessse kaže:

    @Dva u jedan
    U knjizi Blaška Vojnića „Moj grad u davnini“ piše da je drugi zvonik franjevačke crkve podignut 1910. godine.

  4. Dečko slomljenog srca kaže:

    I ako je Avgust, u srcu mi je Decembar taj hladni Decembar kada sam te zadnji put video…i posle tebe soba je hladna a krevet prazan…srce je istrulo a od mene je ostala samo Sena.

OSTAVITE KOMENTAR