Manojlović palata

U nizu palata koje će u zadnjoj deceniji XIX veka biti podignute u tada već glavnoj ulici grada, današnji Korzo, Titus Mačković je projektovao 1881. godine najamnu palatu za Samka Manojlovića. Samko je bio izdanak velike i čuvene porodice koja je imala predstavnike u Saboru, gradskom senatu, bila veoma bogata i aktivna u političkom i kulturnom životu grada. Ugaona kuća koju je podigao na današnjem Korzou, a u svoje vreme nadvisila je sve okolne objekte na današnjem Korzou, bila je dostojan reprezent njegovog materijalnog blagostanja, ali i položaja čitave porodice.

Slika

To je jednospratni ugaoni objekat osnove u obliku pravougaonika, izgrađen u stilu eklektike sa dominantnim elementima neorenesanse. Pročelje je, poštujući osnovne principe renesansne arhitekture, simetrično izgrađeno. Na fasadama se uočava ritam i harmonija otvora i punih masa koje dominiraju, dajući objektu karakterističnu masivnost. Kod obrade prizemlja arhitekta primenjuje poznatu renesansnu rustičnu obradu u vidu kvadera sa jednoličnim nizovima lukova, dok je fasada spratnog dela smirenija.

Slika

U centralnom delu prizemlja postavljena je dvokrilna reprezentativna kapija, kasetirana sa lučno završenim nadsvetlom i lepo obrađenim zaštitnikom izvedenim od kovanog gvožđa. Kapiju markiraju dva stuba kružnog preseka sa jonskim kapitelima koji podržavaju profilisani timpanon. Na kosine timpanona su postavljene dve raskošne ležeće figure izvedene u punoj plastici. Ovaj detalj će postati prepoznatljiv za Titusa Mačkovića, a rezultat je inspiracije koju je crpio arhitekta u Mikelanđelovom opusu.

Slika

Slika

Pored horizontalne podele venca, bogate biljne i geometrijske ornamentike, koja deli prizemlje od sprata i snažno istaknutog venca strehe, na objektu je izražena i vertikalna podela pilastrima klasične obrade koja je sa horizontalnom podelom u savršenoj ravnoteži. Rizalitne partije spratnog dela nose bogatiju dekoraciju i na njima su postavljeni balkoni koje podržavaju masivne dekorativne konzole.

Slika

Kada su uđe u zgradu prelepo oslikano stepenište dominira prostorom. I u unutrašnjosti se oseća monumentalnost i veličina objekta i njegovog nekadašnjeg vlasnika. Prilaz glavnom ulazu u prostorije ukrašen je dvema skulpturama reprezentativnog izgleda.

Stepenište
Slika

Slika

Pre nekoliko godina izvršena je potpuna rekonstrukcija zgrade, kako spoljašnjeg tako i unutrašnjeg dela Danas se u ovom objektu nalazi Matica bunjevačka a o zaštićen je kao spomenik kulture od velikog značaja.

Slika

Tekst napisan uz korišćenje Zaštitara-zbornika zaštite nepokretnih kulturnih dobara Međuopštinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture Subotica



KOMENTARI

  1. djomla kaže:

    Samko Manojlovic je nakon smrti polovinu objekta u nasledstvo ostavio Srpaskoj pravoslavnoj crkvi, a drugu polovinu svojoj ženi sa namerom da nakon njene smrti i druga polovina pripadne crkvi. Nakon Drugog svetskog rata palata je nacionalizovana a nedavno, pre par godina, je jedan deo vraćena Srpskoj pravoslavnoj crkvi, između ostalog i deo u kome je smeštena Bunjevačka matica.

    Inače u sklopu ovog objekta se nalazi i objekat koji izlazi na Nušićevu ulicu a u kome se nalazi Max-ex i do nedavno Solidov obućar. Navodno Manojlovići su bili uspešni trgovci gvožđem a taj mali objekat im je služio kao radnja i magacin. Ne znam da li je ikada taj objekat bio stilizovan kao sama palata.

  2. Markes kaže:

    Sto niste naveli da je izlog Happeninga oskrnavio ovaj objekat. Skinuta su drvena vrata i izloz i postavljeni neki metalni. :angry:

  3. djomla kaže:

    Tu si u pravu. Happening je narušio izvorni izgled objekta i Međuopštinski zavod za zaštitu spomenika kulture muku muči da vrati izloge Manojlović palate u izvorni oblik. Najveći problem je nedostatak pravne regulative i nedostatak visokih kazni za one koji urade nešto ovako.

  4. Lansky kaže:

    Slika

    Slika

    Slika

    Slika

  5. Dreamgirl kaže:
    Markes napisao:Sto niste naveli da je izlog Happeninga oskrnavio ovaj objekat. Skinuta su drvena vrata i izloz i postavljeni neki metalni. :angry:

    Večiti problem u Subotici, neki ljudi jednostavno nemaju osećaj za uklapanje u sredinu… Nije jedini slučaj, kako budemo pisali o ostalim objektima u centru videće se i drugi problemi kao što su svetleće reklame i slično…

  6. Melanka Saric rodj. Manojlovic kaže:

    Zovem se Melanka Saric, rodjena Manojlovic. Moj otac pok. Mirko Manojlovic je sin Milana i  unuk Jovana Manojovic.
    Intersuje me da li mogu dobiti negdje kopije fotografija na kojima je Jovan Manojlovic?

  7. Anonimni kaže:

    – treba pokrenuti kampanju protiv te firme

    – bojkotovati robu

    – staviti ih na stub srama

  8. Lansky kaže:

    Melanka Saric rodj. Manojlovic:

    Zovem se Melanka Saric, rodjena Manojlovic. Moj otac pok. Mirko Manojlovic je sin Milana i  unuk Jovana Manojovic.

    Intersuje me da li mogu dobiti negdje kopije fotografija na kojima je Jovan Manojlovic?

    Dobicete e mail

  9. Anonimni kaže:

    Pa izvinjavam se, ali izlog Hepeninga je bas dobro uklopljen. Spoj moderno/elegantnog u starom. Poput Venecijskih prodavnica.

OSTAVITE KOMENTAR